Groei door verbinding: mindset en veerkracht bij kinderen in de praktijk

“We can’t stop the waves, but we can learn to surf.”
– Jon Kabat-Zinn

De golven horen bij de zee, net zoals gevoelens bij het opgroeien horen. In mijn coachsessies zie ik het steeds opnieuw: groei begint niet bij méér doen, maar bij durven voelen.

Een kind dat leert surfen op zijn eigen emoties, in plaats van erdoor meegesleurd te worden, ontwikkelt stap voor stap meer veerkracht, rust en zelfvertrouwen.

Gevoelens hoeven niet weg. Ze mogen er zijn. Soms betekent dat even wankelen, zoeken naar balans en opnieuw proberen. Juist in die ervaringen ontdekt een kind dat het met moeilijke momenten kan leren omgaan.

Denk maar aan een zaadje dat zich door de donkere aarde heen werkt om het licht te bereiken. De weg omhoog vraagt tijd en inspanning. Tegelijkertijd groeien er wortels die het plantje stevigheid geven. Zo ontstaat ook bij kinderen een basis van vertrouwen, van waaruit ze verder kunnen groeien.

Tijdens mijn coaching gebruik ik de Little Box of Mindset van Semko Onderwijs. De kaarten vormen een mooie ingang om met kinderen te praten over positief denken, uitdagingen aangaan, doelen stellen en zelfvertrouwen ontwikkelen. Ze helpen kinderen woorden te geven aan wat ze voelen en ervaren, en nodigen uit tot gesprek, reflectie en bewustwording.

Wat ons daarbij opviel, is dat elk dier op de kaarten een eigen kracht en symboliek heeft. Die beelden maken abstracte thema’s concreet en herkenbaar. Zo kunnen kinderen op hun eigen manier ontdekken wat bij hen past en welke mogelijkheden ze hebben om verder te groeien.

In dit artikel neem ik je mee in drie praktijkverhalen van Sam (9), Tom (14) en Bente (8). Elk kind bewandelt een eigen weg. Hun verhalen laten zien hoe kleine inzichten kunnen uitgroeien tot betekenisvolle stappen in mindset, zelfvertrouwen en veerkracht.

Een mindsetkaartje met de tekst ‘Doel stellen’ en een afbeelding van een kat die de kijker aankijkt. Het kaartje ondersteunt het gesprek over doelen stellen, positief denken en ontdekken hoe Sam meer rust kan vinden bij drukke gedachten en intense gevoelens.

Sam – de Kat en positief denken

Het doel van de coaching met Sam (9) is om meer wederzijds begrip te creëren tussen hem, zijn ouders en de mensen om hem heen. Samen onderzoeken we hoe Sam meer rust kan ervaren in zijn hoofd en lijf.
Zijn veranderwens verwoordt hij zelf heel mooi:

“Ik wil weten hoe ik rustig kan blijven als het druk is in mijn hoofd of als ik boos of verdrietig ben. Dan voel ik me beter en kan ik makkelijker nadenken.”

Bij het thema positief denken koos Sam de Kat: nieuwsgierig, gevoelig en op zoek naar rust.

Tijdens onze sessie vertelde hij over zijn overleden hond, die hij erg mist. Ik vroeg hem: “Wat deed je hond precies dat jou hielp? En wat zou je daarvan zelf kunnen proberen als het weer zo’n moment is?”

Samen ontdekten we dat zijn hond hem iets had geleerd over rustige kracht: aanwezig blijven zonder iets te hoeven forceren. Dat kan bijvoorbeeld door rustig te blijven zitten, iets met je handen te doen, zoals tekenen of knijpen in een stressbal, of zacht tegen jezelf te zeggen: “Ik blijf rustig.”

Een eigen ontdekking

Sams mini-toolbox van rustmomenten

Zo maakte Sam zijn eigen mini-toolbox: een verzameling herinneringen en ideeën die hem kunnen helpen wanneer hij spanning ervaart.

Terwijl we samen met LEGO speelden, bedacht Sam dat hij een foto van zijn hond wilde met daarop de woorden Positief denken.

“Dan kan ik naar hem kijken als het lastig is,” zei hij.

Zijn hond wordt zo een klein baken van rust. Wanneer het druk is in Sams hoofd of lijf, kan hij even naar de foto kijken en zich herinneren hoe zijn hond rustig bleef, wat er ook gebeurde.

Zo krijgt positief denken voor Sam een persoonlijke betekenis: niet door moeilijke gevoelens weg te duwen, maar door iets vertrouwds te vinden dat hem helpt om ermee om te gaan.

Mindsetkaartje met de tekst ‘Doelen stellen’ en een afbeelding van een ijsvogel. De kaart staat symbool voor persoonlijke groei en sluit aan bij Toms ontdekking dat hulp vragen een kracht is die hem helpt zijn doelen te bereiken.

De IJsvogel en durven hulp vragen

Bij Tom (14) lagen de kaarten verspreid op de grond. Samen bekeken we ze van een afstandje en ontdekten we iets bijzonders: de kaarten over doelen stellen waren vogels, die over positief denken zoogdieren, die over uitdagingen aangaan waterdieren en die over zelfvertrouwen insecten.

We fantaseerden over de betekenis daarachter. Nieuwsgierig geworden, stuurden we zelfs een mail naar de makers. Zij vertelden ons dat elk dier symbool staat voor een manier van groeien.

Uiteindelijk koos Tom de IJsvogel, met de tekst: “Hulp vragen durf ik wel.”

Wat een treffende keuze. Juist op dat vlak heeft Tom het afgelopen jaar een belangrijke stap gezet. Waar hij eerder alles zelf probeerde op te lossen, durft hij nu steeds vaker zijn stem te laten horen: bij docenten, vrienden en thuis.

De IJsvogel past mooi bij zijn ontwikkeling. Hij observeert rustig, kiest zijn moment zorgvuldig en duikt vervolgens met volle aandacht het water in. Niet roekeloos, maar doelgericht.

Zo wordt de IJsvogel voor Tom een symbool van vertrouwen en moed. Hulp vragen betekent immers niet dat je iets niet kunt. Het betekent ook dat je herkent wat je nodig hebt en durft toe te laten dat iemand met je meedenkt.

Wat Tom heeft geleerd

Je hoeft het niet alleen te doen

Tom heeft een tijd ervaren hoe het is om zich niet gezien te voelen. Inmiddels groeit zijn vertrouwen weer. Begrip, erkenning en een veilige omgeving waarin zijn stem telt, zijn daarbij belangrijk.

De IJsvogel herinnert hem eraan dat hij niet alles alleen hoeft op te lossen. Er mag iemand naast hem staan, zolang hij diegene de ruimte geeft om mee te kijken.

Zoals de IJsvogel pas duikt wanneer hij zijn moment kiest, zo ontdekt Tom dat hulp vragen begint bij stilstaan bij wat hij voelt. Vanuit dat inzicht kan hij de stap zetten om iemand te vertrouwen en zijn vraag uit te spreken.

Mindsetkaartje met de tekst ‘Doelen stellen’ en een afbeelding van een flamingo. De flamingo staat symbool voor balans en sluit aan bij Bentes leerproces: stap voor stap groeien, rustig doorwerken en haar weg vinden in de veranderde gezinssituatie.

De Flamingo en het vinden van balans

Bente (8) koos de kaart met de Flamingo, binnen het thema doelen stellen. Op de achterkant stond: “Ik werk rustig door.” Een uitspraak die mooi aansluit bij haar ontwikkeling.

Na de scheiding van haar ouders was het contact met één van hen lange tijd verwaterd. Inmiddels is dat contact hersteld en zoekt Bente haar plek in deze veranderde situatie.

Ze bloeit op, maakt nieuwe vrienden en geniet zichtbaar van haar sociale contacten. Tegelijkertijd brengt die groei een nieuwe uitdaging met zich mee.

Bente ervaart meer vrijheid en wil graag met vriendinnen op pad. Soms vergeet ze daardoor afspraken of laat ze niet weten waar ze speelt. Dat geeft haar ouders begrijpelijkerwijs zorgen.

Hoe kan ze genieten van haar vrijheid en tegelijkertijd leren om afspraken na te komen?

De Flamingo helpt om dit op een positieve manier bespreekbaar te maken. Hij staat stevig op één poot, terwijl de andere vrij kan bewegen. Die twee poten vormen samen een mooie metafoor voor balans: de ene staat voor duidelijke afspraken en veiligheid, de andere voor vrijheid en zelfstandigheid.

De Flamingo als metafoor

Stevig staan én vrij bewegen

De afspraken thuis vormen de stevige basis van waaruit Bente de wereld kan ontdekken. Juist wanneer ze weet waar ze aan toe is, ontstaat er ruimte om zelfstandig te worden en te genieten van haar vriendschappen.

Ook haar ouders spelen hierin een belangrijke rol. Door de Flamingo thuis als herkenbaar beeld te gebruiken, worden afspraken niet alleen iets wat moet, maar ook iets wat haar helpt om haar vrijheid te behouden.

Ze zouden bijvoorbeeld kunnen zeggen:

Een verbindend gesprek

“Bente, we hebben nagedacht over hoe makkelijk je vrienden maakt en hoe zelfstandig je bent. Dat doet ons denken aan een flamingo. De poot die stevig op de grond staat, dat zijn de afspraken thuis. De poot die je optilt, dat is jouw vrijheid om te spelen. Als de flamingo niet stevig staat, valt hij om. Zo helpen de afspraken jou om veilig van je vrijheid te genieten.”

Wanneer het goed gaat, is het belangrijk om dat bewust te benoemen. Zo leert Bente niet alleen wat er van haar verwacht wordt, maar ervaart ze ook dat haar inspanningen worden gezien.

Positieve bekrachtiging

“Wauw, goed gedaan, flamingo! Je stond stevig op de grond, je kwam op tijd thuis en daardoor kun je straks weer lekker met je vrienden afspreken.”

En als iets niet lukt? Ook dan blijft de verbinding belangrijk. Niet door haar af te wijzen, maar door samen te onderzoeken wat er gebeurde en hoe het de volgende keer anders kan.

Liefdevol begrenzen

“Hé Bente, de flamingo is even omgevallen. Je was zo lekker aan het meebewegen dat je vergat stevig te staan. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het de volgende keer beter lukt?”

Bente heeft behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en rust. Wanneer ze weet waar ze aan toe is, kan ze haar energie gebruiken om te genieten van vriendschappen, nieuwe ervaringen en plezier.

Balans betekent voor Bente niet dat ze minder vrijheid krijgt, maar dat ze leert hoe ze daar op een fijne en verantwoorde manier mee omgaat.

“Children don’t grow through perfection, but through connection.”

Groei door verbinding

Groei vraagt om geduld, veiligheid en ruimte. Een kind ontwikkelt zich niet alleen door uitleg, maar vooral door de manier waarop wij naar het kind kijken: met aandacht, vertrouwen en zachtheid.

Wanneer een kind voelt dat het er mag zijn, ook als iets niet lukt, ontstaat er ruimte om te leren, fouten te maken en opnieuw te proberen. Juist die veilige basis helpt kinderen om stap voor stap meer vertrouwen te krijgen in zichzelf.

In mijn werk als kindercoach zie ik telkens weer hoe krachtig verbinding is. Wanneer kinderen leren omgaan met hun gevoelens, gedachten en uitdagingen, ontwikkelen ze niet alleen hun mindset, maar ook hun emotionele veerkracht.

Ze ontdekken dat fouten maken bij leren hoort, dat gevoelens er mogen zijn en dat groei niet in één keer hoeft te gebeuren. Soms zit de grootste vooruitgang juist in een kleine stap: iets durven zeggen, hulp vragen of na een moeilijk moment opnieuw beginnen.

Ouders, begeleiders, leerkrachten en familie vormen samen de omgeving waarin een kind kan groeien. Door met elkaar op te trekken, bieden we kinderen een veilige bedding waarin ze zichzelf durven laten zien.

Groei gaat niet over perfectie. Het gaat over verbinding, vertrouwen en steeds opnieuw de ruimte krijgen om te oefenen.

“It takes a village to raise a child.”

In die village bouwen we samen aan een plek van vertrouwen, humor en groei, met hoofd, hart en handen.

Mindset speelt een belangrijke rol in hoe kinderen naar zichzelf, hun mogelijkheden en uitdagingen kijken. Ook onze gedachten beïnvloeden hoe we situaties ervaren en welke stappen we durven zetten.

Wil je hier meer over lezen? In mijn blog De kracht van je gedachten – hoe een positieve mindset je leven vormt ontdek je hoe gedachten onze kijk op onszelf en de wereld kunnen beïnvloeden.

Fiona de Jong-Kiers, kindercoach voor kinderen en ouders tijdens en na een scheiding.

Wil jij ontdekken hoe mindset-coaching kinderen kan helpen groeien?

Ieder kind groeit op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Soms helpt het om samen stil te staan bij wat een kind voelt, denkt en nodig heeft.

In mijn praktijk begeleid ik kinderen én hun ouders bij het ontwikkelen van meer rust, zelfvertrouwen en veerkracht. Dat doe ik vanuit verbinding, spel en bewustwording, met aandacht voor wat bij het kind en het gezin past.

Benieuwd wat dit voor jullie kan betekenen? Ik denk graag met je mee.

Ja, ik wil een vrijblijvend gesprek

Samen de eerste stap zetten?

Plan een kennismaking

Geheel vrijblijvend, zonder verplichtingen